Kuruluş

Sayın Vehbi Koç’un bir Japonya seyahati sırasındaki gözlemleri, Ram gibi bir ihracat şirketinin kuruluş fikrini oluşturmuştur.
Büyük bütçeleri ile Japon ekonomisinin gelişiminde önemli rol oynayan genel ticaret şirketleri, Japonya’daki adı ile “sogo shosha”lar, Vehbi Koç’un ilgisini çekmiştir. Türkiye’ye dönüşünde, Vehbi Koç, ihracat ve buna bağlı ithalat işlemlerini gerçekleştirecek bir şirketin Koç Grubu için büyük bir değer olacağına karar verir. Böyle bir şirketin varlığı, Grup şirketlerinin ayrı ayrı ihracat aktivitelerini yönetmelerine kıyasla hem daha karlı, hem de başarı şansı daha yüksek bir alternatiftir.

Bunlar gözönüne alınarak 16.11.1970 tarihinde Ram Dış Ticaret A.Ş. kurulur.

Şirketin Gelişmesi

1970-1980

Ram’ın kurulduğu 1970’li yıllar, devlet tarafından ihracatın değil ithal ikamesinin desteklendiği bir dönemdi. Türk ekonomisinin gelişimine paralel olarak, Koç Grubu ürünlerinin ihracatı için Japon modelini adapte eden Ram, büyük ve sağlıklı bir ilerleme kaydetmiştir.

Bu dönemde şirket, Türkiye’den ihraç edilecek çeşitli malların ve topluluğumuz şirketlerine ait ürünlerin yurt dışı pazarlamasını yapmaktadır. En uygun ihraç olanakları hakkında pazarlama etüdleri ve sonuçları ile ilgili şirketlere bilgi vermektedir. Grup içi ve dışı birçok ürün pazarlamakta, genellikle bütün dünya piyasaları ile bağlantı kurmakta, özellikle çevre pazarlarda imkanlar yaratmaktadır. Deneme olarak Hollanda ve Almanya’da 1975 yılında irtibat ofisleri kurulur. Daha sonra bu ofisler kapatılır.

1973 yılı ortalarında sevkiyat işlerinin pratik yollardan koordine edilebilmesi için Denizcilik Departmanı ihdas edildi, time-charter olarak gemiler kiralandı. Ancak, kârlılık göstermemesi nedeniyle 1977 yılında deniz taşımacılığı faaliyetlerine son verildi.

1979 yılında pazar çalışmalarında ağırlık Orta Doğu Ülkeleri’ne verildi ve bu çalışmalar neticesinde pazar payları arttırılarak yeni pazarlara girildi. Ayrıca, şirket ilk kez yaş meyve-sebze, hububat ve bakliyat işine girdi ve bu yöndeki faaliyetleri süratle genişledi.

1980-1990

1980’li yılların başında diğer dış ticaret şirketlerinin de Japon modelini uygulaması, Vehbi Koç’un ileri görüşlülüğünün bir göstergesidir. Bu dönemde, ihracatın önemi anlaşılmış ve devletin dış ticaret şirketlerine verdiği destek ihracatın büyük boyutlara ulaşmasını sağlamıştır. Ram, 1980’lerde de dış ticaret şirketleri arasında liderliğini sürdürmüştür. 1970’lerde 2.5 milyar ABD Doları olan Türkiye ihracatı 1980’lerde 10-12 milyar ABD Dolarına ulaşmıştır.

1981 yılında şirket büyük bir aşama yaptı. Otomotiv ve sanayi mamulleri, tekstil ve konfeksiyon, yaş meyve-sebze ve kuru gıda ihracatını arttırdığı gibi ayrıca et ihraç etmeye de başladı.

1982 yılında et ihracatı en önemli kalemlerden biri haline geldi. Böylece Ram, Koç Topluluğu mallarının ihracı ile kendi ihracatı yanında topluluk dışı firmaların mallarını da ihraç ederek Türkiye çapındaki büyük ihracat şirketleri arasına girdi.

1983 yılında Amerika’ya tekstil ürünleri ve İran’a demir-çelik ihracatı yapılarak pazar payları ve ürün çeşidi arttırıldı. Ayrıca üreticilere finansman imkanı da yaratılarak kredi dar boğazı giderilmeye çalışıldı.
1983 yılında İran’da, 1984 yılında Cezayir’de, 1987 yılının sonlarında ise Macaristan’da ofisler açıldı.

1984 yılında bu uğraşların yanında, Comecon ülkelerinden yapılacak ithalatın devlet tarafından 50 milyon ABD Doları ciroyu aşmış Dış Ticaret Sermaye Şirketlerince yapılabileceği kararı alınınca, bu statüye giren şirket, bünyesinde Comecon ithalat-ihracat grubu kurarak bu ülkelerden ithalat da yapmaya başladı.

1985 yılında, grup dışı şirketlerle çalışmalar daraltıldı ve şirket pazarlamasını kendi yaptığı malların ihracatını gerçekleştirdi. Bunun yanında şirketin kendi imalat/ticaret cirosu ve mal çeşidi arttırıldı. Ilk defa transit ticarete girildi.

1986 yılı, ihracatın Türkiye genelinde gerilediği bir yıl oldu. Türkiye ihracatı 1985 yılında 7.9 milyar ABD Dolarından 7.4 milyar ABD Dolarına düştü. Yılın ilk yarısında Ram da bu gerilemeden bir miktar etkilendi. 1986 yılı başında Ram’ın toplam cirosunun %60’a yakın kısmı anlaşmalı ülkelere yapılan ticaretten, bunun %40’a yakın kısmı ise sadece Irak-İran ihracatından oluşmaktaydı. 1986 yılında Irak’la yapılan anlaşmanın yenilenmemesi nedeniyle bu ülkeye yapılan ihracatın durması, Iran’ın da savaştan dolayı alımlarını harp gereçlerine kaydırması, Ram’ın cirosunu etkiledi. Bu nedenle ihracatın ağırlığının serbest ülkelere kaydırılması, özellikle ABD, Avrupa ve Comecon ülkelerine ağırlık verilmesi kararlaştırıldı. Avrupa’da Ingiltere, Almanya ve Italya’ya yapılan ihracatlar arttırıldı. Aynı yıl et ve kuru gıda ihracatı ile birlikte kereste ihracatı önemli miktarlara ulaştı.

1987 yılı ihracatın Türkiye genelinde arttığı bir yıl oldu. 1986 yılında 7.4 milyar ABD Doları olan Türkiye ihracatı 1987 yılında 10.4 milyar ABD Dolarına çıktı. Ram’ın ihracat cirosu da 1986 yılına göre %48 artarak; 268 milyon ABD Dolarına, ithalatı ise 109 milyon ABD Dolarına ulaştı. 1987 yılında daha çok batıya ağırlık veren şirketin ihracat cirosunun %70’e yakın kısmı serbest dövizle yapıldı. Et ve kereste ithalatı geçmiş yıla göre daha da artarak devam etti. 1987 yılı şirket için ciro ve karlılık bakımından çok başarılı bir yıl oldu.

1988 yılında Ram yaptığı 492 milyon ABD Dolarlık ihracat cirosu ile dış ticaret sermaye şirketleri içinde birinci sırada yer aldı. Türk Lirası cirosu ise yurt içi satışlar dahil 1 trilyona yaklaştı. İhracata verilen teşviklerin azaltıldığı, Irak’a ihracatın durduğu, enflasyon dolayısıyla maliyetlerin ve finansman giderlerinin çok arttığı bir sene olan 1988 yılında şirketin karlılığı trilyonluk ciroya karşı çok cüzi kalmıştı.

1989 yılında da Ram 503 milyon ABD Doları ihracat ile yine birinci sırayı aldı. Ciromuzun Türk Lirası karşılığı 1.352 milyon Lira’ydı. 1989 yılı şirketimiz bakımından oldukça başarılı bir yıl oldu.

1990-2000

1990’larda, değişen devlet politikaları ile Japon modeli yerine üretici destekleme modeli gelişti. Bu değişiklikler sonucunda pek çok dış ticaret şirketi kapanırken, Ram, hedefleri doğrultusunda gelişimini sürdürmüştür. Bu dönemde Ram, Grup şirketlerinin ürünleri yanında diğer şirketlerin ürünlerinin de ticaretine önem vermiştir.

1990 yılında 540 milyon ABD Dolarlık ihracat ile Dış Ticaret Sermaye Şirketleri sıralamasında birincilik devam etti. Ciromuzun Türk Lirası karşılığı 1.595 milyon Lira’ydı.

1991 yılında 458 milyon bin ABD Dolarlık ihracat gerçekleşti. Ciromuzun Türk Lirası karşılığı 2.197 milyon Lira’ydı.

1992 yılı DTSŞ’ne sağlanan teşviklerin gündemde olmadığı, ülkemiz için önemli bir ihracat potansiyeli oluşturan İran, Irak, Suriye gibi komşu ülkelerimizle dış ticaret işlemlerinin asgariye indiği bir yıl olmasına rağmen, şirket yeniden yapılanarak idari ve mali tedbirlerle 1992 yılını olumsuz etkilerden en az kayıp ile geçiştirmeye gayret etti. 1992 yılında 389 milyon ABD Dolarlık ihracat gerçekleştirilerek GSD’den sonra DTSŞ’i arasındaki lider konumunu devam ettirdi. Şirketin 1992 yılı cirosu 2.902 milyon Lira’ydı.

1993 yılında bir önceki yıldaki olumsuzluklar aynen devam etmesine rağmen 446 milyon ABD Dolarlık ihracat gerçekleşti. Cironun Türk Lirası karşılığı 5.329 milyon Lira’ydı.

1994 yılında Ram DTSŞ’ne sağlanan teşviklerin gündemde olmadığı, ülkemiz için önemli bir ihracat potansiyeli oluşturan komşu ülkelerle dış ticaret işlemlerinin de asgariye indiği bir yıl olmasına rağmen, yapılan devaülasyonların olumlu etkisiyle 483 milyon ABD Dolarlık ihracat gerçekleştirerek GSD’den sonra DTSŞ’i arasında lider konumunu devam ettirdi. Şirketin 1994 yılı cirosu 16.400 milyon Lira’ydı.

1995 yılında şirketin cirosu dolar bazında geçen yılın %26 üzerinde 648 milyon ABD Doları (30.656 milyon TL) olarak gerçekleşti. Buna, 609.2 milyon ABD Doları ihracat ve 39 milyon ABD Doları ithalat faaliyeti ile ulaşan şirketimiz, dış pazarlarda çeşitli sahalarda, çeşitli ülkeler ile rakip duruma geldi. Türkiye dış ticaretinde “çok ürün” ve “çok ülke” ilkelerine göre Dış Ticaret Sermaye Şirketleri arasında ön sıralarda yer aldı.

Otomotiv ihracatının şirketimiz cirosu içindeki payı büyük bir artış gösterdi. Dış Ticaret Grubu’na bağlı diğer şirketlerimizin ihracat hedeflerini arttırabilmek maksadıyla, şirketimizin dış teşkilatının elindeki dağıtım kanalları ile bayiliklerinin genişletilmesi ve yeniden yapılanmasına devam edildi. Bu amaçla, Moskova’da Ramtorg, Taşkent’te ise Tashkocauto şirketlerine ilave olarak Hong Kong’da Ram & Kofisa Pacific Ltd. şirketi faaliyete geçti.

1996 yılında şirketin cirosu dolar bazında geçen yıla göre %10.2 eksiğiyle ve yıllık programın %80.6’sı olan 582 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Bunun 530.2 milyonunu ihracat, 52 milyonunu ithalat cirosu oluşturdu.

Dayanıklı tüketim ve otomotiv konularında gerçekleştirilen yatırımların yanı sıra, Ram’ın önerileri ve yaptığı fizibilite çalışmaları paralelinde yurt içinde son yıllarda süratle gelişen “Migros” süpermarketler zincirinin yurtdışına “Ramstore” adı altında taşınması,Türki Cumhuriyetleri ve Rusya Federasyonu başta olmak üzere potansiyel pazarlarda mağazalar zincirlerinin yaygınlaştırılması planlandı ve bu doğrultuda ilk “Ramstore” Azerbaycan Bakü’de hizmete girdi.

1997 yılı şirket cirosu ABD Doları bazında bir önceki yıla göre %5.3 artışla 601.4 milyon olarak gerçekleşti. Bunun 560.7 milyonunu ihracat, 40.7 milyonunu ithalat cirosu oluşturdu. İhracatın %50’si Avrupa Topluluğu ülkelerine gerçekleştirildi.

Bu arada Doğu Avrupa’da Polonya, Balkanlar’da Romanya, ayrıca Rusya, Ukrayna ve Türk Cumhuriyetleri’nin önemi de giderek arttı. Gelişen bu pazarların talep yapısının Koç Topluluğu’nun ürün gamına uyması nedeni ile, Avrupa Topluluğu dışında da önemli bir ekonomik büyüme gösteren bu ülkelerde teşkilatlanmanın genişletilmesi faaliyetlerine devam edildi. Bu ülkeler haricinde, Kuzey Afrika’da geleneksel pazarlara ihracatlarımız ve bazı ülkelerde yatırım imkanları doğabilecek çalışmalar sürdürüldü.

Rusya’nın Moskova şehrinde süpermarket sektöründe faaliyet gösteren Ramenka Ltd. ortaklığı, otomotiv pazarlama konusunda Azerbaycan, Bakü’de Ram Auto Ltd. Şirketi, oto kiralaması hizmeti vermek amacıyla Azerbaycan ve Kazakistan Cumhuriyet’lerinde Set Auto Ltd. ortaklıkları hizmete girdi.

Tüketim ve gıda maddeleri ithalatı ve toptan dağıtım ve pazarlaması amacına yönelik, Azerbaycan ve Kazakistan Cumhuriyet’lerinde, Ram-Henkel şirketlerinin kuruluş işlemlerine ve Özbekistan’ın Semerkant şehrinde, Ram’ın bu ülkedeki etkinliği sonucunda, %50 Koç Grubu, %50 Özbek Devlet kuruluşu Uzavtosanoat ile ortak olarak yıllık 3.000 adet kapasiteli midübüs ve kamyon üretecek SamKocAuto yatırımı gerçekleşti. Yine Ram aracılığı ile Özbek tarafının harcamalarının %85’inin Eximbank tarafından finanse edilmesi sağlandı. Yatırıma ilişkin inşaat yapımı, makina ve techizat alımları organize edildi ve gerçekleştirildi.

1998 yılı cirosu ABD Doları bazında geçen yıla göre %23 artışla 740.9 milyon olarak gerçekleşti. Bunun 680.5 milyonunu ihracat, 60.4 milyonunu iç piyasa satışları oluşturdu.

Şirketin bünyesindeki otomotiv, dayanıklı tüketim, gıda, tüketim ve demir çelik iş birimlerinin yanı sıra ithalata ve yurtiçi satışlara yönelik genel ticaret, plastik ve kağıt iş birimleri faaliyete geçti.
Otomotiv iş birimi Orta Asya ve Kafkaslardaki şirketleşme çalışmalarına bağlı olarak bu bölgelerde Ford Motor Co. USA ile ithalat ve distribütörlük anlaşması yaptı.

Kazakistan’da otomotiv pazarlama şirketi Ram Auto Almaty faaliyete geçti.

Bakü ve Moskova’ya ilave olarak Kazakistan’da alışveriş merkezi yatırımı yapmak üzere Migros ile ortak Rambutya şirketi kuruldu. Moskova’da ikinci Ramstore mağazası ve alışveriş merkezi açıldı.

Tüketim ve gıda maddeleri ithalatı, toptan dağıtım ve pazarlaması amacına yönelik, Azebaycan ve Kazakistan’da Ram-Henkel Ltd. şirketleri hizmete girdi.

1995 yılından itibaren İngiliz ED&F Man firması ile ortak hesap altında yürütülen şeker ticareti ile ilgili Türkiye’de şirket kurma kararı alındı.

Moskova’da bulunan Ramtorg şirketinin %50 hissesi Koç Topluluğu’nun dayanıklı tüketim şirketlerine devredildi. Ram bünyesindeki dayanıklı tüketim iş birimi yeniden yapılanma çalışmaları başlatıldı.

Bakü’de bulunan Ramstore şirketinin %28.75’inin, Moskova’da bulunan Ramenka şirketinin %10’unun ve Alma-Ata’da bulunan Rambutya şirketinin %5.7’sinin Migros Türk A.Ş.’ne satılması kararı alındı.

1999 yılı cirosu dolar bazında geçen yıla göre %11 düşüşle 652.3 milyon ABD Doları olarak gerçekleşti. Bunun 588.7 milyonunu ihracat, 63.6 milyonunu iç piyasa satışları oluşturdu.

Semerkant’ta Koç Topluluğu ile Uzavtosanoat tarafından midibüs ve kamyon üretmek üzere kurulan SamKoçAuto fabrikasının resmi açılışı yapıldı.

Başta beyaz ve ham şeker olmak üzere gıda ve tarım ürünlerinin ticaretini yapmak üzere İngiliz ED&F Man firması ile ortaklık gerçekleştirildi ve Ram Man Gıda Ticaret A.Ş. kuruldu.

Dayanıklı tüketim ürünlerinin pazarlanması amacıyla Polonya’da kurulan Beko Polska S.A. şirketine %25 hisse ile iştirak edildi. Tunus’ta buzdolabı üretimi yapmak üzere kurulan ve Ram’ın %5 ortak olduğu Tunusdan S.A. şirketi faaliyete geçti.

Daha sonra Dayanıklı Tüketim Grubu içerisinde faaliyet göstermesine karar verilen İngiltere’deki Beko (UK), Fransa’daki RamFrance S.A. ve Tunus’daki Tunusdan S.A. şirketlerindeki hisselerimizin Arçelik A.Ş.’ye, Polonya’daki Beko Polska S.A. şirketlerindeki %24 hissemizin Basic Int. Inv. Ltd. şirketine satılması kararı alındı.

Kazakistan’da Migros ve Butya ile ortak kurulan Ramstore’un açılışı yapıldı.

Ram’ın Orta Asya’daki dağıtım şirketlerini aynı çatı altında toplamak üzere Ram Auto Netherlands ve Ram Henkel Netherlands şirketleri kuruldu.

Mersin Serbest Bölgesi kapatılarak Ege Serbest Bölgesi açıldı.

Koç Topluluğu’nun ihtiyaçları için Erdemir’den toplu alım faliyetleri başlatıldı.

2000-….

Şirketin 2000 yılı cirosu ABD Doları bazında geçen yıla göre %12 artışla, yıllık programın %1.3 fazlası olan 730 milyon ABD Doları olarak gerçekleşti. Bunun 588.3 milyonunu ihracat, 141.7 milyonunu iç piyasa satışları oluşturdu.

Dış Ticaret Grubu’nun girişimi ve organizasyonu sonucunda TNT Post Group’un ortaklığı ile kurulan TNT Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri A.Ş.’ye şirketimiz %5 hisse ile ortak oldu.

2001 yılında Şirket cirosu bir önceki yıla göre %7.3 oranında artarak 783 milyon ABD Dolarına ulaşmıştır. Bunun 661 milyonu ihracat, 122 milyonu ise iç piyasa satışlarından oluşmuştur. İç piyasa satışlarının yurt dışından karşılanan kısmı için 74 milyon ABD Doları tutarında ithalat gerçekleştirilmiştir.

2001 yılı Şubat ayında tırmanan ekonomik kriz ve kur çıpasının kaldırılmasıyla yaşanan devalüasyon nedeniyle şirket büyük ölçüde şüpheli alacak yükü ve kur farkı zararına maruz kalmış, iç piyasa işlerinin tasfiyesi, kredi yükünün azaltılması, ithalatın kısıtlanması ve stokların azaltılması yönünde stratejik ve radikal kararlar alınarak yürürlüğe konulmuştur.

Yurtdışı iştiraklerinden Ramenka/Rusya, Rambutya/Kazakistan ve Ramstore/Azerbaycan’daki hisselerin tamamı Migros Türk T.A.Ş.’ye satılmıştır. Ram Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş.’deki hisselerin de tamamı satılmıştır. Ayrıca, Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan’daki Ram Auto şirketlerinin, yine Azerbaycan ve Kazakistan’daki Ram-Henkel şirketlerinin faaliyetleri durdurulmuştur.

2001 yılında toplam 9 değişik ülkeye otomotiv ürün ihracatı gerçekleştirilmiştir. Özbekistan’a ilk kez 130 adet Ford Cargo kamyon satışı yapılmış, Cezayir ile 522 adet özel araç satışı ve Irak ile 200 adet yakıt tankeri satışı için kontrat imzalanmıştır.

Irak’a televizyon ve kompresör satışı gerçekleştirilmiş, 250 bin adet LPG tüpü anlaşması imzalanmıştır. Mısır’da yapılan şofben yatırım anlaşması kapsamında 35 bin adet şofben ihracatı gerçekleştirilmiştir.

Koç Grubu şirketlerinin ihtiyaçlarının tedarikine yönelik Erdemir’den yapılan merkezi satınalma işi geliştirilerek Koç Grubu şirketlerine önemli katkı sağlanmıştır.

2002 yılında şirket, 866 milyon ABD Doları ciroyla Dış Ticaret Sermaye Şirketleri arasında Türkiye genelinde üçüncülük ödülü, Makina ve Aksamları sektöründe ikincilik ve yine Elektrik-Elektronik ve Makine Sanayi Mamulleri sektöründe ikincilik ödülü aldı.

Türkiye İhracatçı firmalar 2002 ödül töreni 13 Ekim 2003 tarihinde Ankara Sheraton otelinde yapıldı.

Bugün

Son 30 yıl içinde Ram, bölgesel bilgi ve uzmanlık geliştirerek, gelişmekte olan pazarlardaki yerini kuvvetlendirmiştir. Böylece Koç Grubu’nun BDT’deki yatırımlarına öncülük yapmış, uluslararası ticaret modelleri ve ticaret finansmanı konularında uzmanlaşmıştır.

Ram’ın halen ana faaliyetleri özellikli ihracatlar, Boeing temsilciliği, demir çelik konusunda merkezi satın alma işlemlerini yürütmek ve Azerbaycan, Cezayir, Irak, Kazakistan ve Özbekistan'da tüm Koç Grubu şirketlerine hizmet vermek ve yeni iş geliştirmektir.

Şirketin 2003 yılı cirosu 456 milyon ABD Doları, 2004 yılı 861 milyon ABD Doları ve 2005 yılı 784 milyon ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.