International Commercial Terms (Uluslararası Ticari Teslim Şekilleri)

1-(EXW) Ex Works, Ex Warehouse (İsmi belirtilen işyerinde teslim)

Satıcı, yeri belirtilen işyerinde (atölye, fabrika, antrepo v.s.) malları alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır. Teslimden sonraki tüm masraf ve rizikolar alıcıya aittir. Diğer bir deyimle, eğer aksine bir hüküm bulunmuyorsa, satıcı, malları alıcı tarafından sağlanan araca yüklemek ya da gümrük işlemlerini yerine getirmek zorunda değildir. Malların, satıcının kuruluşundan alınarak istenilen yere götürülmesiyle ilgili tüm masraf ve riskler alıcıya aittir. Bu teslim şekli satıcı açısından asgari yükümlülük içerir.

2-(FCA) Free Carrier (Taşımacıya teslim, adı belirtilen yerde)


Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için kullanılabilir. Satıcı, ihracat formalitesi tamamlanmış malları alıcının adını verdiği yerde, yine alıcı tarafından ismi belirtilen taşımacıya teslim etmekle yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. Navlun, Riziko ve tüm masraflar Alıcıya aittir.

Eğer alıcı tarafından teslim için belirli bir nokta belirtilmemişse, bu durumda satıcı, daha önce sınırları belirlenmiş bir alan içinde veya yerde malları taşıyıcıya devredeceği noktayı kendisi seçebilir.
Bu terim, çok vasıtalı olanlar da dahil herhangi bir taşıma işlemi için kullanılabilir. Diğer yükümlülükler FOB teslimindeki gibidir.

3-(FAS) Free Alongside Ship (İsmi belirtilen yükleme limanında gemi yanında teslim)

Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, alıcı tarafından ismi belirtilen yükleme limanında, yine alıcının ismini verdiği geminin yanında ve alıcının belirttiği zamanda malları hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır. Bu yer ve
zamandan sonraki Navlun, Riziko ve her türlü masraflar alıcıya aittir.

4-(FOB) Free On Board (İsmi belirtilen sevk limanında gemide teslim)

Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malları alıcı tarafından ismi belirtilen sevk limanında alıcının belirttiği zamanda ve yine alıcı tarafından ismi verilen geminin küpeştesini aştığı anda teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılır. Bu yer ve zamandan sonraki Navlun, Riziko ve tüm masraflar Alıcıya aittir.

Satıcı, malların yüklendiğini tüm detayları ile birlikte alıcıya bildirmelidir. Alıcının sorumluluğu ise, belirtilen yükleme limanından taşınması için, masraflar kendisine ait olmak üzere taşıma sözleşmesi akdetmek ve malın gemide teslim edildiği andan itibaren; malın varış noktasına ulaşıncaya kadar geçen süre içerisinde mala ilişkin her türlü kayıp ve hasarı üstlenmektir.

5-(CFR) Cost and Freight (Adı belirtilen varış limanında navlun ödenmiş olarak teslim)

Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Mallar Satıcı tarafından taşıma sözleşmesi yapılmış ve navlunu ödenmiş olarak varış limanında alıcıya teslim edilmektedir. Malların riski yükleme limanında geminin küpeştesini aştığı anda Alıcıya aittir.

6-(CIF) Cost Insurance and Freight (Adı belirtilen varış limanında navlun ve sigorta primi ödenmiş olarak teslim)

Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcının sorumluluğu Geminin güvertesinde biter. CFR’dan farkı Sigorta Priminin de satıcıya ait olmasıdır. Fakat bu sigorta asgari riskleri kapsamaktadır. Duruma göre özel risklerin sigorta kapsamına alınmasını istediği takdirde alıcı bu hususları satıcı ile yaptığı sözleşmeye dahil ettirmek zorundadır. Sigorta ettirilen değerin sözleşme tutarının %10 fazlası ile olması gerekir.

7-(CPT) Carriage Paid To (Adı belirtilen varış yerine kadar navlunu ödenmiş olarak teslim)

Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için kullanılabilir. Satıcı, malları adı belirtilen teslim yerine kadar navlun ödenmiş olarak varış yerinde alıcıya teslim etmektedir. Belirtilen teslim yerine kadar birden fazla taşımacı kullanılıyor ise mallar ilk taşımacıya teslim edildiğinde risk satıcıdan alıcıya geçer.

Malların taşıyıcıya aktarılmasından sonra mallar ile ilgili kayıp ve hasar riski, ayrıca bu teslim işleminden sonra meydana gelebilecek olayların yarattığı bütün ek masraflar satıcıdan alıcının üzerine geçer.
Satıcı, alıcıya malın sigortalanması amacıyla gerekli bilgileri iletecektir. Alıcının sorumluluğu ise, masraflar kendisine ait olmak üzere gerekli ithal iznini veya yetki belgelerini almaktır.

CFR deniz, CPT ise kara ve diğer taşıma şekillerinde kullanılır.

8-(CIP) Carriage and Insurance Paid To (Adı belirtilen varış yerine kadar navlun ve sigorta primi ödenmiş olarak teslim)

Birden fazla taşıma etabı dahil herhangi bir taşıma metodu için kullanılabilir. Satıcı, CPT terimindeki yükümlülüklerine ilaveten taşımaya ilişkin yük sigortasını yaptırmayı ve primini ödemeyi de üstlenmektedir.

Taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak teslim terimi, satıcının CF terimi ile aynı yükümlülükleri taşıdığı, ancak bunlara ek olarak, malın taşınması anında kayıp ve/ya hasar riskine karşı alıcıya yük sigortası sağlama zorunda olduğu durumu anlatır. Satıcı, sigorta sözleşmesini akdeder ve sigorta primini öder. Alıcının diğer sorumlulukları CF teslim şeklindeki gibidir.

CIF deniz taşımasında, CIP ise kara ve diğer taşımacılıkta kullanılır.

9-(DAF) Delivered at Frontier (Sınırda, adı belirtilen yerde teslim)

Satıcı malları ihracat formaliteleri tamamlanmış olarak sınırdaki adı belirtilen yerde fakat komşu ülkenin gümrüğünden önce alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlüğünü yerine getirmiş sayılır. ‘Sınır’ ifadesi ihraç ülkesi dahil herhangi bir ülkenin sınırı için kullanılabilir. Bu nedenle yer isminin verilerek hangi sınırın kastedildiğinin kesinlikle ifade edilmesi büyük önem taşımaktadır. Öncelikle Demiryolu ve Karayolu ile taşımada kullanılır. Sınırdaki belirtilen yerden itibaren Navlun Alıcıya aittir. Sınırdan itibaren taşımaya ait masraf ve sigortanın yapılması konusunda satıcının yükümlülüğü yoktur.

10-(DES) Delivered Ex Ship (Adı belirtilen varış limanında gemide teslim)

Sadece Deniz taşımacılığında kullanılır. Satıcı, malları adı belirtilen varış limanında, geminin bordasında, gümrükten önce alıcının emrine hazır bulundurduğunda teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. Bu yere kadar olan bütün risk ve masraflar satıcıya aittir.

11-(DEQ) Delivered Ex Quay (Adı belirtilen varış limanında Gümrük Vergisi ödenmiş olarak rıhtımda teslim)

Rıhtımda teslim terimi, sadece Deniz taşımacılığında veya çok vasıtalı taşıma ile varma limanında gemiden rıhtıma boşaltılmakla teslim edilecekse kullanılır.

Rıhtım üzerinde alıcı emrine malların hazır bulundurulması ile satıcının yükümlülüğü sona erer. Satıcı, malların o noktaya kadar taşınmasıyla ilgili vergi, resim ve diğer harçlar da dahil olmak üzere tüm riziko ve giderleri üstlenir. DEQ teriminin yanına ek kelimeler yazılarak malların gümrükten çekme sorumluluğunun kime ait olacağı belirtilir. Örneğin; DEQ duty paid’de vergiler ve gümrükten çekme masrafları ihracatçının, DEQ duty unpaid’de ise bu masraflar ithalatçınındır.

12-(DDU) Delivered Duty Unpaid (Adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmeden teslim)

Herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal ülkesindeki adı belirtilen bir yerde malları alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyet ile gümrük formalitelerini sonuçlandırmaya ilişkin maliyet ve riski, fiili ithal sırasındaki vergi, harç ve diğer resmi giderler hariç satıcı üstlenmektedir. Eşyaların vergileri ödenmemiş olarak alıcının ülkesinde belirtilen yerde teslimidir.

Bu teslim şekli deniz hariç kara, demiryolu, havayolu taşımacılığında kullanılır.

13-(DDP) Delivered Duty Paid (Adı belirtilen varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak teslim)

Herhangi bir taşıma biçimi için kullanılabilen bu terime göre satıcı, ithal ülkesindeki adı belirtilen bir yerde malları gümrüklenmiş olarak alıcının emrine hazır bulundurmakla teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş olmaktadır. O noktaya kadar her türlü risk ve maliyeti satıcı üstlenmektedir. Eşyaların vergileri ödenmiş olarak alıcının ülkesinde belirtilen yerde teslimidir.

Satıcı, malların o noktaya kadar taşınması, ithal gümrüğünden geçirilmesi için gerekli vergi, resim ve diğer harçlar dahil olmak üzere riziko ve giderleri üstlenmek durumundadır. EXW terimi satıcıya ne kadar az yükümlülük getiriyorsa, DDP terimi de bunun tersine o kadar çok yükümlülük getirmektedir.